W poniedziałek, 26 sierpnia 2024 roku rozpoczynamy w diecezji pelplińskiej XIX edycję kursu dla ceremoniarza. Recepcja tego dnia, dla wszystkich zgłoszonych wcześniej uczestników będzie czynna od godz. 9.30-11.00 w Collegium Marianum w Pelplinie. Koszt za pierwsze dwa zjazdy wynosi 500 zł/osoby. Kursanci przywożą własne śpiwory, długopis, notatnik, komże (albę) oraz zgodę wypełnioną przez Rodziców i Ks. Proboszcza lub opiekuna ministrantów, która znajduje się przy zapisach w aktualnościach. Obecność na każdym zjeździe jest obowiązkowym warunkiem zaliczenia kursu wraz z pomyślnie zdanym egzaminem. 

I zjazd: 26-29 sierpnia 2024 roku
II zjazd: 06-07 września 2024 roku
III zjazd: 11-13 października 2024 roku
IV zjazd: 08-09 listopada 2024 roku (egzamin i promocja)

Na pierwsze spotkanie (26 sierpnia 2024 roku) kandydaci powinni posiadać zakres wiedzy ogólnej, z której będzie pisemny test:

1. Co to jest Liturgia?

Liturgia święta stanowi cześć publiczną, którą Zbawiciel nasz, Głowa Kościoła żywi do Ojca niebieskiego, którą społeczność wiernych oddaje Założycielowi swemu, a przezeń Ojcu niebieskiemu, krótko mówiąc: liturgia obejmuje całkowity kult publiczny mistycznego ciała Jezusa Chrystusa, a więc Jego Głowy i członków -  Pius XII, Mediator Dei 20.
Rozumienie Liturgii przez II Sobór Watykański zamyka się W Sacrosanctum Concilium (1963). Konstytucja ta wychodzi od Ojca, który chce zbawić wszystkich ludzi. Całe życie Chrystusa jest działaniem liturgicznym. Przyszedł na świat, by pojednać ludzi z Bogiem. Jezusowa liturgia była również skierowana na przyszłość. Chrystus zamknął w sobie całą liturgię poprzez Misteria.

Liturgia jest szczytem, do którego zmierza działalność Kościoła, i równocześnie jest źródłem z którego wypływa cała jego moc. - Sacrosanctum Concilium 10.

 

2. Najważniejsze paramenty liturgiczne.

Ampułki - Naczynia w kształcie dzbanków, przeznaczone na wodę i wino.
Hostiarka - Okrągłe metalowe naczynie, przeznaczone do przechowywania hostii.
Kielich - Naczynie liturgiczne, przeznaczone do konsekracji wina, wykonane z metalu lub innego prawnie dozwolonego materiału.
Kustodia - Naczynie w kształcie puszki umieszczonej na stopie, w którym przechowuje się konsekrowaną hostię
Lawaterz - Dzbanek (i tacka) przeznaczone do obmycia dłoni kapłana.
Monstrancja - Naczynie przeznaczone do wystawiania dla adoracji Najświętszego Sakramentu.
Trybularz - (tubirium/ kadzielnica) Mały kociołek z pokrywą, umieszczony na łańcuszkach zakończonych daszkiem z uchwytem.
Vasculum - Naczynko z wodą, służące do obmycia palców szafarza Komunii Świętej.

 

3. Insygnia biskupie.

Mitra - to liturgiczne nakrycie głowy biskupa, w formie trójkątnej czapki złożonej z dwóch płatów, złączonych materiałem. Z tylnego płatu zwisają swobodnie na plecy biskupa dwie wstęgi.
Pastorał - Symbolizuje laskę pasterską, którą posługiwał się Pasterz, oznaczająca władzę pasterską biskupa i używana przez niego w czasie liturgii.
Pektorał - Krzyż zawieszony na łańcuchu, noszony na piersi.
Paliusz - Naszyjnik oznaczający godność arcybiskupa metropolity, wykonany z białej wełnianej taśmy, na której wyhaftowanych jest sześć czarnych krzyżyków, z dwoma zwisającymi na piersi i na plecach końcami
Piuska - Mała, okrągła, jedwabna czapeczka noszona przez biskupów we właściwym im kolorze.
Pierścień - Symbolizuje jedność biskupa z Kościołem.

 

4. Funkcje świeckich w Kościele.
- akolici
- nadzwyczajni szafarze Komunii Świętej
- ceremoniarze
- lektorzy
- ministranci
- zakrystianie
- kościelni
- schola i wykonawcy muzyki

 

5. Hierarchia Kościoła (papież, nuncjusz, metropolita, biskup)

Hierarchia:
biskup – po święceniach biskupich,
prezbiter – po święceniach prezbiteratu,
diakon – po święceniach diakonatu.

Godności i urzędy:
Papież - Biskup Rzymski, zwierzchnik Kościoła katolickiego, posiada najwyższą, pełną, bezpośrednią i powszechną władzę zwyczajną w Kościele (KPK 331).
Kardynał - Najwyższa po papieżu godność kościelna. Ma bezpośrednie prawa wyboru papieża oraz obowiązek służenia mu zarówno kolegialnie jak i pojedynczo. (KPK 349).
Nuncjusz - (Legat Papieski) reprezentant papieża w danym Kościele partykularnym(KPK 363).
Metropolita - Biskup będący zwierzchnikiem metropolii (KPK 435)
Biskup diecezjalny - posiada władzę zwyczajną rządzenia w powierzonej mu diecezji (KPK 381).
Biskup pomocniczy  -powołany by pomagać biskupowi diecezjalnemu (KPK 403).

 

6. Struktura Mszy Świętej

 I. Obrzędy wstępne (OWMR 24- 32)
- pieśń na wejście
- pozdrowienie ołtarza
- znak krzyża
- pozdrowienie wiernych
- akt pokuty/ aspersja
- gloria
- kolekta

II. Liturgia Słowa (OWMR 33- 47)

- I czytanie
- Psalm
- II czytanie
- Aklamacja przed Ewangelią
- Ewangelia
- Homilia
- Credo
- Modlitwa powszechna

III. Liturgia Eucharystyczna (OWMR 48- 56)

- Przygotowanie darów
- Modlitwa nad darami
- Modlitwa eucharystyczna
· dziękczynienie
· aklamacja - sanctus
· epikleza- prośba o konsekrowanie Ciała i Krwi
· opowiadanie o ustanowieniu i konsekracja
· anamneza- wspomnienie męki
· złożenie ofiary
· modlitwy wstawiennicze
· doksologia końcowa

- Obrzędy Komunii Świętej
· Modlitwa Pańska
· Obrzęd pokoju
· Gest łamania chleba i zmieszanie postaci oraz Baranku Boży
· Komunia Święta         

- Modlitwa po Komunii

 IV. Obrzędy zakończenia (OWMR 57)

- błogosławieństwo i rozesłanie

 

 7. Czas trwania Triduum Paschalnego

I Dzień – od Mszy Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek wieczorem do Liturgii Męki Pańskiej w Wielki Piątek włącznie. Msza Wieczerzy Pańskiej jest pamiątką ustanowienia sakramentu kapłaństwa i sakramentu Eucharystii. Wielki Piątek jest pamiątką męki i śmierci Pana Jezusa.

II Dzień – od zakończenia Liturgii Męki Pańskiej w Wielki Piątek do Wigilii Paschalnej wyłącznie. Wielka Sobota jest dniem milczenia Kościoła i pamiątką spoczynku Pana Jezusa w grobie.

III Dzień - od Wigilii Paschalnej w nocy z soboty na niedzielę do Nieszporów Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego włącznie. Podczas Wigilii Paschalnej ma miejsce Liturgia światła, Liturgia słowa, Liturgia chrzcielna, Liturgia eucharystyczna, Procesja rezurekcyjna (pamiątka zmartwychwstania Pańskiego, symbolem jest Paschał i figura zmartwychwstałego Jezusa). 

 

8. Postawy i gesty w liturgii
Postawy liturgiczne:
Postawa stojąca
Postawa klęcząca
Postawa siedząca
Leżenie krzyżem
Procesja

Gesty liturgiczne:
Pokłon
Podnoszenie oczu
Pocałunek pokoju
Znak pokoju
Nałożenie rąk
Rozłożenie rąk
Złożenie rąk
Bicie się w piersi
Obmycie rąk
Znak krzyża

 

9. Księgi liturgiczne:
 
1. Mszał Rzymski. Jest to najgrubsza i największa księga liturgiczna, która służy kapłanowi do odprawiania Mszy św. Podzielona jest na Msze okresów liturgicznych, Msze własne o świętych, Msze wspólne, Msze obrzędowe, Msze w różnych potrzebach, Msze wotywne, Msze za zmarłych. Pośrodku między Mszami okresów liturgicznych a Mszami własnymi o świętych zostały umieszczone części stałe Mszy św.
2. Lekcjonarz. Dzielą się na następujące tomy:
Tom I – teksty na adwent oraz okres Narodzenia Pańskiego
Tom II — teksty na Wielki Post i Wielkanoc
Tom III — teksty na Okres zwykły od 1 do 11 tygodnia
Tom IV — teksty na Okres zwykły od 12 do 23 tygodnia
Tom V — teksty na Okres zwykły od 24 do 34 tygodnia
Tom VI — teksty własne oraz wspólne na temat świętych oraz teksty na msze na poświęcenie kościoła
Tom VII — teksty na msze obrzędowe odbywające się podczas udzielania różnego rodzaju sakramentów
Tom VIII — teksty na msze dla zmarłych (tego typu lekcjonarz określany jest mianem żałobnego)
Lekcjonarz maryjny — to dodatkowy tom lekcjonarza mszalnego do Zbioru Mszy świętych o Najświętszej Maryi Pannie.

3. Pontyfikał Rzymski. Obejmuje:
- obrzędy bierzmowania,
- obrzędy święceń (biskupa, diakonów i prezbiterów),
- obrzędy wprowadzenia w posługę lektora i akolity,
- obrzędy błogosławieństwa Oleju katechumenów, chorych i Krzyżma,
- obrzędy dedykacji kościoła,
- obrzędy ustanowienia nadzwyczajnych szafarzy Eucharystii.

4. Rytuał Rzymski. Obejmuje:
- obrzędy chrztu dzieci,
- obrzędy wtajemniczenia chrześcijańskiego dorosłych,
- obrzędy pokuty,
- obrzędy Komunii św. i kultu Eucharystii poza Mszą św.,
- obrzędy sakramentu małżeństwa,
- obrzędy sakramentu chorych,
- obrzędy profesji zakonnej,
- obrzędy konsekracji dziewic,
- obrzędy pogrzebu,
- obrzędy egzorcyzmów,
- obrzędy koronacji obrazów Najświętszej Maryi Panny,
- księgę błogosławieństw,
- Graduale simplex,
- ceremoniał biskupów.

5. Liturgia Godzin (brewiarz). Składa się z czterech tomów (I - Adwent, Boże Narodzenie, II - Wielki Post i Wielkanoc, III, IV - czas „w ciągu roku”). Wydano jeszcze tzw. Tom dodatkowy (Td) przeznaczony na wakacje, a zawierający teksty wyjęte z tomu III i IV.

 

10. Rok Liturgiczny

Adwent - rozpoczyna się od 4 niedzieli przed Bożym Narodzeniem i trwa do Wigilii.

Boże Narodzenie - trwa od Bożego Narodzenia do Niedzieli Chrztu Pańskiego. Ze względy na tradycje Kolendy śpiewa się do 2.lutego.
Święta i uroczystości w okresie Bożego Narodzenia:
* 25.12 - Uroczystość Urodzenia Pańskiego,
* 26.12 - Szczepana Męczennika,
* 27.12 - Św. Jana Apostoła,
* 28.12 - święto Młodzianków Męczenników,
* 1.01 - Uroczystość św. Bożej Rodzicielki,
* 6.01 - Uroczystość Objawienia Pańskiego (Trzech Króli),
* niedziela po 6.01 - Chrzest Pański.

Okres zwykły - W ciągu roku trwa od 6 do 9 tygodni. Zaczyna się od niedzieli Chrztu Pańskiego, a trwa do wtorku przed środą Popielcową. Święta i uroczystości okresu zwykłego:
* 25.01 - nawrócenie św. Pawła,
* 2.02 - święto Ofiarowania Pańskiego (Matki Bożej Gromnicznej).

Wielki Post trwa 40 dni zaczyna się Środą Popielcową, a kończy się w Wielką Sobotę.
Święta i uroczystości W Wielkim Poście:
* 19.03 św. Józefa,
* 25.03 Uroczystość Zwiastowania NMP,
* 6 niedziela Wielkiego Postu - Niedziela Palmowa.

Triduum Paschalne:
* Wielki Czwartek - ustanowienie Eucharystii i sakramentu Kapłaństwa,
* Wielki Piątek - męka i śmierć Chrystusa,
* Wielka Sobota - Wigilia Paschalna.

Okres Wielkanocny trwa 50 dni do Zesłania Ducha Świętego.
Święta i uroczystości okresu Wielkanocnego:
* Zmartwychwstanie Jezusa,
* Święto Bożego Miłosierdzia II niedziela wielkanocna,
* 3.05 - uroczystość NMP Królowej Polski,
* 7 niedziela po Wielkanocy - Wniebowstąpienie Jezusa,
* 50 dni po Wielkanocy - Uroczystość Zesłania Ducha Świętego.

Okres zwykły cd. trwa od 25 do 28 tygodni. Zaczyna się w poniedziałek, a kończy w sobotę przed pierwszą Niedzielą Adwentu.
Święta i uroczystości okresu zwykłego:
* poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego święto Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła,
* niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego Trójcy Świętej,
* w czwartek po niedzieli Trójcy Świętej Boże Ciało,
* 29.06 - Piotra i Pawła,
* 7.08 Przemienienie Pańskie,
* 15.08 - Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny,
* 17.08 - Św. Jacka,
* 26.08- Matki Bożej Częstochowskiej,
* 8.09- Św. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny,
* 14.09- Podwyższenie Krzyża Świętego,
* 15.09 - Matki Bożej Bolesnej,
* 1.10 - Uroczystość Wszystkich Świętych,
* 34 niedziela zwykła - uroczystość Chrystusa Króla.

 

  

ministranci.diecezja-pelplin.pl / 2016 - 2024 / Archiwum

Projekt i realizacja: Seweryn Sildatk